Μορφωτικος-Πολιτιστικος Συλλογος Σιατιστας
Lock
Αρχική Εφημερίς Άρθρα Ένας άγνωστος; Σιατιστινός Πατριώτης στην Ευρώπη μάχεται για τα δίκαια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

Ένας άγνωστος; Σιατιστινός Πατριώτης στην Ευρώπη μάχεται για τα δίκαια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

Ευρετήριο Άρθρων
Ένας άγνωστος; Σιατιστινός Πατριώτης στην Ευρώπη μάχεται για τα δίκαια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Page #
Όλες οι σελίδες

Πράγματι, προς τα μέσα Μαρτίου ή αρχές Απριλίου του 1827, βρίσκεται στην Αγγλία και συγκεκριμένα στην Πανεπιστημιούπολη της Οξφόρδης, όπου θα παραμείνει για αρκετούς μήνες, να συνεχίσει κι εκεί την πατριωτική του αποστολή. Εκδίδει στον οίκο W. BAXTER το ίδιο ακριβώς έργο του στα Αγγλικά κι αφιερώνει συνάμα ένα «πόνημα του συγγραφέως ποιητικόν», καθώς επίσης κι άλλο ένα «εις τας ωραιότητας της πόλεως Ωξονίου». Όμως δε θα σταματήσει ούτε εδώ ο ακούραστος πατριώτης. Αφήνει, ύστερα από παραμονή 4-5 μηνών, «τας ωραιότητας του Ωξονίου κι ανεβαίνει βόρεια προς τη Σκωτία. Στη Γλασκόβη και στο Εδιμβούργο βρίσκουμε τα ίχνη του αγωνιστή της λευτεριάς. Εδώ όμως αρχίζει ο Γολγοθάς για το Δημήτριο. Αφού δαπάνησε στα ταξίδια όλα τα οικονομικά του αποθέματα, είναι σε άθλια οικονομική κατάσταση και βρίσκεται εγκλωβισμένος σε αφιλόξενη γη. Ο Χειμώνας βαρύς. Αγωνίζεται για μια, έστω προσωρινή, θέση στις πανεπιστημιακές σχολές. Είναι μόλις 28 χρονών, με άρτια επιστημονική κατάρτιση, πτυχιούχος Ιατρικής σχολής, γνώστης και συγγραφέας πολλών ευρωπαϊκών γλωσσών. Έχει όλα τα προσόντα να προσληφθεί κάπου, έστω και προσωρινά, όπως λέει, αλλά μάταια. Αντιμετωπίζει την παγερή απάθεια και την απάνθρωπη υποκρισία των ανθρώπων. Σε μια ύστατη προσπάθειά του, στοχεύοντας σε παράδοση μαθημάτων Ελληνικής γλώσσας ή κάποια θέση μεταφραστή ή διερμηνέα, εκδίδει ένα φυλλάδιο 16 σελίδων με τίτλο: «Σύντομη διατριβή γύρω από την προφορά της ελληνικής γλώσσας με οικείους διαλόγους και κείμενα στα γαλλικά και στα αγγλικά». Χαμένος κόπος. Κανένα ενδιαφέρον. Όλες οι πόρτες κλειστές γι’ αυτόν. Παγερή αδιαφορία. Είναι ολοφάνερο ότι πέφτει θύμα ρατσισμού και διάκρισης της άρχουσας τάξης της Σκωτσέζικης κοινωνίας. Εξουθενωμένος κυριολεκτικά και «στα όρια της ζητιανιάς», όπως ο ίδιος ομολογεί, απευθύνεται στη Φιλελληνική Επιτροπή του Εδιμβούργου και ζητά απεγνωσμένα βοήθεια για να επιστρέψει στην πατρίδα του. Η απάντηση που παίρνει είναι η εξής: «Η επιτροπή δεν έχει άλλο σκοπό παρά μόνο την μόρφωση των Ελληνίδων κορασίδων. Επομένως δεν μπορεί να κάνει τίποτα για σας». Η απάντηση αυτή κεντρίζει την αράθυμη ψυχή του αδάμαστου συμπατριώτη μας. Δεν έχει άλλο όπλο παρά μόνο την πέννα. Γράφει και θέτει σε κυκλοφορία ένα έντυπο με τίτλο: «ΦΩΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ενάντια στην εγωιστική φιλοσοφία της ΠΟΛΙΤΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ».

Ένας δριμύτατος λίβελος κατά της άρχουσας τάξης του Εδιμβούργου και της Γλασκόβης. Κατονομάζει μάλιστα έναν-έναν τους διευθυντές, υποδιευθυντές, προϊσταμένους, καθηγητές κ.λ.π. στιγματίζοντας την απάνθρωπη και υποκριτική συμπεριφορά τους, απέναντι στους δυστυχείς. Στους διευθυντές της Φιλελληνικής Επιτροπής Εδιμβούργου, ιερωμένους μάλιστα της δυτικής εκκλησίας, απαντά: «Μπορώ να βεβαιώσω τις Ελληνίδες κορασίδες κι όλα τα ελληνόπουλα ότι οι στρατιώτες του σουλτάνου θα είχαν δείξει περισσότερη συμπάθεια, στην προκειμένη περίπτωση από τους στρατιώτες αυτούς του Χριστού». Στην «ημιθανή», όπως λέει, κατάσταση που βρίσκεται δε θα δίσταζε απέναντι στην απάνθρωπη ωμότητα αυτών των άλλων Ιμπραήμ πασάδων, να θυσιάσει τη ζωή του, προκειμένου αυτή η θυσία να συνεισφέρει, έστω και το ελάχιστο όφελος στην πατρίδα του.

Δε γνωρίζουμε αν μπόρεσε ο Δημήτριος να βρει κάποια διέξοδο στο τραγικό ζήτημα επιβίωσής του. Τα ίχνη του χάνονται εδώ. Όλα δείχνουν ότι η παγερή και αφιλόξενη γη της Σκωτίας κράτησε το κορμί του. Όχι όμως και την ψυχή του.

Όταν το Σεπτέμβριο του 1825, από τις Βρυξέλλες, «εν ταις κατά Βελγικόν Βρυξέλλες», έγραφε την «Ξενοαισθηματολογία» του, φλεγόταν, όπως ο ίδιος ομολογεί, από τον πόθο της επιστροφής στην πατρίδα. Να ξαναβρεί τη λατρεμένη μάνα του, τον αδελφό του, τους συγγενείς και φίλους, την πολυπόθητη Σιάτιστα με τις αγαπημένες του παιδικές εξοχές, Προφήτη Ηλία, Άγιο Χριστόφορο, και Άγιο Νικάνωρα, που, ως γνωστό, δεν αποτελούσε τότε το νεκροταφικό ναό της Γεράνειας. Αυτή η «επικείμενη» επιστροφή του άλλωστε, μετά το πέρας των σπουδών του, ως Γιατρού πια ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, θα του είχε εξασφαλίσει ένα λαμπρό και ευήμερο μέλλον. Παραμένει όμως στην ξενιτιά, βλέποντας ότι τα δραματικά γεγονότα της πολιορκίας του Μεσολογγίου αποσπούν το ενδιαφέρον και την προσοχή και εντείνουν την αγωνία των Ευρωπαίων. Αισθάνεται απαραίτητη την παρουσία του εδώ και αναλαμβάνει αυτοβούλως εθνική αποστολή. Τρέχει από χώρα σε χώρα, από πόλη σε πόλη, αιμάσσει και μάχεται και διαλαλεί απερίφραστα στους ξένους τα δίκαια της Ελληνικής Επανάστασης.

Συνεπαρμένος όμως από την άμετρη αγάπη για την πατρίδα του, δεν υπολόγισε καλά τις δυνατότητές του, κυρίως τις οικονομικές. Είχε υψηλές γνωριμίες στον ευρωπαϊκό χώρο. Αλληλογραφούσε με πολλούς Ελληνιστές Ευρωπαίους, ιδίως με το μεγάλο Γερμανό Ελληνιστή Θείρσιο (Friedrich Wilhelm Thiersche). Είχαν όλοι τους προμηθευτεί το έργο του, μέχρι κι ο μεγάλος Καποδίστριας. Όμως ο ανεπιτήδευτος και ανιδιοτελής χαρακτήρας του, με την ορεσίβεια Σιατιστινή ντομπροσύνη του, δεν του επέτρεψαν να εκμεταλλευτεί ανθρώπους και καταστάσεις. Παρέμεινε φτωχός, «υστερημένος» και «απόκληρος» της ζωής. Είναι μοναδικός στην προσπάθειά του και δε γνωρίζουμε αν υπάρχει δεύτερος στην Ευρώπη, τη συγκεκριμένη εποχή, με τέτοιο έργο και παρόμοια αποστολή. Το ότι έμεινε άγνωστος στην Ελλάδα και στη Σιάτιστα, είναι προφανώς αποτέλεσμα της μη επανόδου του στο πάτριο έδαφος, καθώς και της πρόωρης, κατά τα φαινόμενα, απώλειας της ζωής του. Πιθανόν όμως, κάποιος από τους παλιούς ή και τους νεότερους ερευνητές των τελευταίων δεκαετιών να τον έχει εντοπίσει. Μη όντας όμως ο ίδιος Σιατιστινός και κυρίως, μη διαθέτοντας τα σημερινά διαδικτυακά μέσα έρευνας, δεν προχώρησε περαιτέρω.

Όπως και να ‘ναι όμως, όλα τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι πρόκειται για έναν αυτεπάγγελτο εθναπόστολο που η προσφορά του είναι αναντίρρητη, τόσο για το Έθνος, όσο και για τη Σιάτιστα, μιας Σιάτιστας, που, ανά τους αιώνες, τα τέκνα της πρωτοστατούσαν: «στα γρόσια, στα γράμματα, αλλά και στα πατριωτικά αισθήματα».

Παρίσι Μάρτιος 2017

 

Η ΕΦΗΜΕΡΙΣ συγκλονισμένη κυριολεκτικά από τη μελέτη του αγαπητού συμπατριώτη μας του Παρισιού, Γιώργου Ν. Δάρδα, που με προσπάθεια και κόπο μεγάλο, καθώς είναι ολοφάνερο, έφερε, μετά από ενδελεχή έρευνα, στο φως, στοιχεία άγνωστα εδώ και δυο ολόκληρους αιώνες, άκρως ενδιαφέροντα, που συμπληρώνουν το παζλ της Ιστορίας της Σιάτιστας, του ταπεινού, αλλά και κραναού, (βραχώδους) αυτού τόπου, όπως θα έλεγε και ο μεγάλος ποιητής της Αρχαιότητας, ο Όμηρος, της τεράστιας προσφοράς της προς το Έθνος, κατά τα σκοτεινά χρόνια της δουλείας, εντός και εκτός Ελλάδας, θα ήθελε να ευχαριστήσει το συμπατριώτη μας που της εμπιστεύτηκε να δημοσιεύσει στοιχεία αδημοσίευτα, ως τη στιγμή, για το μεγάλο πατριώτη Δημήτριο Ψατήλη, να τον συγχαρεί για τον αγώνα και την έρευνά του και να του ευχηθεί να συνεχίσει με την ίδια ζέση και αγάπη για τη Σιάτιστά μας τις έρευνές του στο Παρίσι.



 

Η Εφημεριδα

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα της  εφημερίδα μας σε ηλεκτρονική μορφή.

Τα Νεα μας

Διαβάστε τα νέα του Συλλόγου.

Δολγκηρα

Η αναστήλωση του Αρχοντικού Δόλγκηρα.

Η Σιατιστα

Τα Αρχοντικα

Οι εκδηλωσεις μας

 

Μαρκιδες Πουλιου